Ana Sayfa
Duyurular
Sesam / Prof. Dr. M.çağlar Özdemir Röportajı

SESAM / Prof. Dr. M.Çağlar Özdemir Röportajı

SESAM, Sakarya Üniversitesine bağlı araştırma merkezlerinden biri. Sakarya üzerine, bir süredir araştırmalar yapan ve bu araştırma sonuçlarını kamuoyu ile paylaşan bir merkez. Sakarya’nın sosyal ve ekonomik analizlerini yapan bu merkezin müdürü ise Prof. Dr. Mustafa Çağlar Özdemir. Kendisi ile SESAM’ın çalışmaları hakkında konuştuk.

  1. Hocam merhaba, ilk olarak bize SESAM’ı tanıtır mısınız; SESAM kimdir, nedir?

SESAM Sakarya Üniversitesi, Sakarya Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezinin kısa adıdır.  İlk olarak 1965'te İstanbul Üniversitesi İktisat ve İçtimaiyat (Sosyoloji) Enstitüsü bünyesinde kurulan araştırma merkezi 2005'ten beri  şu anki ismi ile faaliyetlerini yürütmektedir.

  1. SESAM ne yapar?

Sakarya ilini ve çevresini doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren, ekonomik, ticari, sosyal, tarihi, idari, kültürel, tarımsal ve endüstriyel alanlarda araştırma, inceleme ve uygulamalar yapar. Elde ettiği bulguları da kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşır

  1. Birçok veri elde edilerek farklı alanlarda Sakarya’ya yönelik araştırmalar yapılıp raporlar hazırlanıyor, evet, ama SESAM bütün bu raporları neden hazırlıyor? SESAM’ın amacı, hedefi nedir?

Hali hazırda uygulanan veya gelecekte uygulanması planlanan politikaların etkinliği doğru ve nitelikli verilere bağlıdır. Hiçbir kurum, bölge, şehir veya ülke doğru verilere sahip olmadan etkin olarak yönetilemez. Bu gerçek bizi Sakarya hakkında farklı alanlarda bilgiler üretmeye itmiştir. Amacımız ilimizdeki dinamizmi doğru yönlendirebilecek planlamaların yapılmasına imkan tanıyan veri setlerini veya havuzunu üretmektir.  Üstelik bu sayede şehrin gizli dinamiklerini keşfetme şansına da ulaşıyoruz. Kimi zaman birçok kişinin ihmal ettiği veya göz önünde olmayan önemli dinamikleri de bulup çıkardığımız oluyor.

  1. Verileri nasıl elde ediyor? Hangi alanlarda, hangi yöntemleri kullanıyor?

Araştırma verileri birincil ve ikincil kaynaklardan elde ediliyor. Birincil kaynaklar saha araştırmalarımız sayesinde doğrudan edindiğimiz bilgilerdir. İkincil kaynaklar ise yerel ve ulusal istatistiklerdir. Maalesef 2015’ten beri ulusal istatistik kurumumuz TÜİK, il bazlı veri üretmekten vazgeçti. Veriler istatistiki bölge sınıflandırmasına göre üretiliyor. Biz de, malumunuz olduğu üzere, TR42 bölgesinde yer alıyoruz. Daha açık bir ifade ile Kocaeli, Yalova, Bolu ve Düzce ile birlikte bir beşlem oluşturuyoruz. Birçok ulusal veri bu bölge geneli için bulunuyor. Oysa bizim şehrimizin kendine has sorunlarını çözebilmemiz için şehrimize ilişkin verilere ihtiyaç var. Örneğin ne kadar kadın istihdamımız veya ne kadar genç işsizimiz var bilmemiz gerekiyor. Ancak örneklem üzerine yapılan istatistiki verilerden bu veya benzeri ayrıntıları ayrıştırmak bir hayli güçtür. Bu nedenle lokal araştırmaların yapılması gerekir.

SESAM araştırmalarında nitel ve nicel yönlü yöntemleri kapsayan farklı teknikler kullanılmaktadır. Üstelik bu araştırmalar üniversitemizde yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerini de muhteviyatına alacak kapsamda yapılabildiği için yöntem konusunda çok hassas davranıyoruz. Bu süreç hem şehrin ihtiyaç duyduğu veri çıktılarının elde edilmesi hem de genç araştırmacıların araştırma yöntemlerini pratik yaparak çok iyi öğrenmelerine fayda sağlıyor. Son zamanlarda nitel yönlü araştırmalarımız için NVivo, QDI Miner, Max QDA gibi programları aktif olarak kullanmaya başladık. Nicel araştırmalarda SPSS zaten standardımız.

  1. Hazırlanan raporlar kimlerle paylaşılıyor?

Bizim bir internet sitemiz var bildiğiniz gibi; www.sesam.sakarya.edu.tr  Buradan yapılan araştırmalara ulaşılabilir. Ayrıca yerel haber merkezlerine yeni araştırmalar servis ediliyor. Spesifik araştırmalar yaptığımızda ise o alanla ilgili kurum ve kuruluşlarla doğrudan paylaşımlar yapılıyor. Bu çerçevede SATSO, Büyükşehir ve ilçe belediyeleri, Meslek kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları ile araştırmalar paylaşılıyor. Bu bilgiler yapısı ve kapsamı gereği aşağıya doğru saçaklanarak yaygınlaştırılıyor. Örneğin ilçe ve köy bazlı (artık mahalle diyorlar) araştırmalarımızı muhtarlarımızla paylaştığımız da oluyor.

  1. SESAM ekibi kaç kişi?

SESAM araştırma yapısı gereği farklı uzmanların görev aldığı bir yapıya sahiptir. Ancak bir üst kurulumuz bulunuyor. Merkez müdürü ve yardımcısı ile birlikte farklı sorumluluk alanları tanımlanmış 3 yönetim kurulu üyesi ve bir sabit araştırıcımız var. Her ekibin kendi uzmanlık alanlarında araştırma komisyonları oluşturuluyor. Bunlar esnek ve dinamik bir yapıya sahip. Daha farklı bir ifade ile geçişken bir araştırma ekibinden bahsediyorum.  Araştırma komisyonları ihtiyaca veya kesişen alanlara göre ortak çalışmalar yapıp farklı raporlamalar yapabilme kapasitesine sahip.

  1. SESAM’ın paydaşları, ortakları var mı?

Evet değişkenlik göstermekle birlikte kesinlikle paydaşlarımız ve ortaklarımız var. Örneğin en kapsamlı projelerimizden biri olan “Şehir Hafızası” (https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/), Sakarya Valiliği, SATSO, Büyükşehir Belediyesi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi paydaş ve ortaklığında yürütülüyor. Kimi projelerimizde ortaklarımız meslek örgütleri oluyor. Kimi zaman da sivil toplum kuruluşları. Yaptığımız araştırma ve projeye göre şekil alıyor.  

  1. Diyelim ki biri, “Ben şu alanda, size şu şekilde yardımcı olmak olmak istiyorum” diye geldiğinde ekibe katılma şansı var mı? Sakarya araştırmalarında Sakaryalının katkısı olabiliyor mu?

Evet hatta geçen gün sanayide çalışan bir mühendis bizimle görüşmek istedi ve kendisini davet edip son yaptığımız Sakarya Sanayi Envanteri çalışması hakkındaki görüşlerini aldık. Sonuçta bizim araştırmalarımızın en önemli amacı kullanılabilirlik ve işe yararlılık. Kendisinin verdiği bilgiler ve talepleri araştırmamıza katkı sağlamıştır. Bunun dışında herhangi bir konuda araştırma yapmak isteyen profesyonel veya amatör araştırmacılarımızı, konuları ile ilgili komisyonumuzla ilişkilendirerek süreci yönetiyoruz.

  1. SESAM yakın gelecekte hangi projeler üzerinde çalışacak?  Bunların Sakarya için faydaları ne olacak?

Şu an en önemli projelerimizden biri şehrin stratejik planını yapmak. Hali hazırda Valilik, Büyükşehir Belediyesi ve SATSO ile yaklaşık 6 aydır aktif olarak çalışıyoruz. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı kapsamında Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini esas aldığımız plan, şehri 2030’a kadar uluslararası düzeyde belirgin sınıf atlatacak program ve kapasiteye sahip. Altyapısını bitirdikten sonra umarız bu çabamız şehrin yöneticileri tarafından ciddi olarak dikkate alınır ve uygulanır. Eğer bu projemizle ne yapmak istediğimiz tam olarak anlaşılırsa Sakarya’nın Türkiye’de örnek, dünyada sayılı şehirler arasında yer alması mümkün olacaktır diye düşünüyorum.

Fotoğraflar